Wężownik (znak zodiaku) to proponowany trzynasty znak, oparty na gwiazdozbiorze Wężownika (łac. Ophiuchus), przez który Słońce przechodzi każdego roku między 30 listopada a 17 grudnia. W klasycznej astrologii zachodniej Wężownik nie jest znakiem zodiaku: zodiak dzieli ekliptykę na dwanaście równych odcinków po 30 stopni, a nie na gwiazdozbiory o nierównej wielkości. Pomysł trzynastego znaku pojawił się w latach 70. XX wieku, a głośny stał się w 2016 roku, gdy media błędnie podały, że „NASA zmieniła zodiak”. NASA tego nie zrobiła — przypomniała jedynie, że gwiazdozbiorów na drodze Słońca jest trzynaście.
Kiedy jest Wężownik? Daty trzynastego znaku
Zwolennicy trzynastoznakowego zodiaku przypisują Wężownikowi okres od 29–30 listopada do 17–18 grudnia — dokładnie wtedy Słońce wędruje na tle gwiazdozbioru Wężownika według granic ustalonych przez Międzynarodową Unię Astronomiczną w 1930 roku. Granice te są umowne, dlatego Słońce „zagląda” do Wężownika tylko na około 18 dni, a w Skorpionie przebywa zaledwie 7.
Gdyby zodiak budować na gwiazdozbiorach, przesunęłyby się daty wszystkich znaków. Poniższa tabela porównuje klasyczne daty astrologiczne z datami opartymi na rzeczywistym położeniu Słońca względem gwiazdozbiorów (wg granic IAU; w zależności od roku mogą różnić się o dzień).
| Znak | Zodiak astrologiczny (12 znaków) | Położenie Słońca w gwiazdozbiorze (13 „znaków”) |
|---|---|---|
| Baran | 21 III – 19 IV | 19 IV – 13 V |
| Byk | 20 IV – 20 V | 14 V – 19 VI |
| Bliźnięta | 21 V – 20 VI | 20 VI – 20 VII |
| Rak | 21 VI – 22 VII | 21 VII – 9 VIII |
| Lew | 23 VII – 22 VIII | 10 VIII – 15 IX |
| Panna | 23 VIII – 22 IX | 16 IX – 30 X |
| Waga | 23 IX – 22 X | 31 X – 22 XI |
| Skorpion | 23 X – 21 XI | 23 XI – 29 XI |
| Wężownik | — | 30 XI – 17 XII |
| Strzelec | 22 XI – 21 XII | 18 XII – 18 I |
| Koziorożec | 22 XII – 19 I | 19 I – 15 II |
| Wodnik | 20 I – 18 II | 16 II – 11 III |
| Ryby | 19 II – 20 III | 12 III – 18 IV |
Czy NASA zmieniła zodiak?
Nie. W 2016 roku na edukacyjnej stronie NASA dla dzieci ukazał się tekst wyjaśniający, że Babilończycy, tworząc zodiak około 3000 lat temu, podzielili rok na dwanaście części, choć Słońce przechodzi przez trzynaście gwiazdozbiorów — Wężownik po prostu „nie zmieścił się” w kalendarzu. Portale lifestylowe przerobiły to na sensację o „nowych znakach zodiaku”, a NASA musiała prostować: zajmuje się astronomią, nie astrologią, i niczego nie zmieniała.
Źródło nieporozumienia to różnica między znakiem a gwiazdozbiorem. Znaki zodiaku w astrologii zachodniej (tzw. tropikalnej) są liczone od punktu równonocy wiosennej: Baran zaczyna się zawsze w dniu równonocy, a każdy kolejny znak zajmuje równe 30 stopni. Gwiazdozbiory zaś to umowne obszary nieba o różnej szerokości. Z powodu precesji osi Ziemi znaki i gwiazdozbiory rozjechały się od starożytności o blisko jeden znak — i będą rozjeżdżać się dalej. Dlatego astrologowie zachodni od wieków nie posługują się gwiazdozbiorami, a Wężownik nie ma w ich systemie miejsca.
Skąd wziął się trzynasty znak
Idea Wężownika jako znaku pojawiła się w 1970 roku, gdy amerykański astrolog Steven Schmidt zaproponował zodiak czternastoznakowy — z Wężownikiem i Wielorybem. W 1995 roku brytyjski astrolog Walter Berg opisał system trzynastu znaków oparty na granicach gwiazdozbiorów, który zdobył pewną popularność w Japonii. W obu wersjach władcą Wężownika miał być Pluton. Historię tej koncepcji opisuje angielska Wikipedia.
Sam gwiazdozbiór jest znany od starożytności: Ptolemeusz umieścił go w swoim katalogu, a mit grecki utożsamia Wężownika z Asklepiosem, bogiem sztuki lekarskiej, trzymającym węża — symbol, który do dziś widnieje w emblematach medycyny. Najjaśniejsza gwiazda, Rasalhague, oznacza po arabsku „głowę zbieracza węży”, a w 1604 roku Johannes Kepler obserwował w tym gwiazdozbiorze wybuch supernowej. Więcej o samej konstelacji znajdziesz w polskiej Wikipedii.

Charakterystyka Wężownika według zwolenników 13 znaków
Ponieważ Wężownik nie należy do tradycji astrologicznej, jego „charakterystyka” jest młoda i czerpie głównie z mitu o Asklepiosie oraz z symboliki węża — przemiany, wiedzy i uzdrawiania. Zwolennicy trzynastu znaków opisują osoby urodzone między 30 listopada a 17 grudnia jako:
- poszukiwaczy wiedzy — dociekliwych, ciągle uczących się, z zacięciem do medycyny, psychologii i nauk o człowieku;
- urodzonych opiekunów — osoby, do których inni przychodzą po radę i otuchę;
- intensywnych i magnetycznych — z żarem Strzelca i głębią Skorpiona, między którymi Wężownik się mieści;
- skłonnych do zazdrości i gwałtownych zmian — to cień symboliki węża, który zrzuca skórę.
Warto to traktować jako ciekawostkę. Jeśli urodziłeś się w tym okresie, w klasycznej astrologii pozostajesz Strzelcem (lub Skorpionem, jeśli przed 22 listopada) i to ten znak opisuje Twój horoskop dla Strzelca. Pełniejszy obraz daje jednak nie sam znak słoneczny, lecz cały kosmogram — ze znakiem Księżyca i ascendentem, który możesz policzyć w kalkulatorze ascendentu.
Co to oznacza dla Twojego horoskopu
Dla czytelnika horoskopów zmienia się niewiele: wszystkie popularne horoskopy — dzienne, tygodniowe i roczne — są pisane w systemie dwunastu znaków i w tym systemie Twój znak pozostaje taki, jaki znasz. Wężownik jest natomiast dobrym pretekstem, by przypomnieć, że astrologia nie opisuje gwiazd, lecz symboliczne cykle liczone od równonocy. O tej różnicy przeczytasz więcej w artykule czym jest astrologia.
Jeśli chcesz zrozumieć swój kosmogram głębiej — na przykład dlaczego „nie czujesz się” swoim znakiem — porozmawiaj z doradcą pracującym astrologią urodzeniową. Astrolog Dorian łączy astrologię urodzeniową, horarną i partnerską, a Astrolog Magda specjalizuje się w astrologii elekcyjnej. Dostępnych w tej chwili doradców znajdziesz na stronie astrolog online. Pamiętaj, że astrologia ma charakter doradczo-rozrywkowy i nie zastępuje porady specjalisty.
Najczęstsze pytania
Kiedy jest Wężownik?
Według zwolenników trzynastu znaków Wężownik przypada na okres od 30 listopada do 17 grudnia (w niektórych źródłach 29 listopada – 18 grudnia). To czas, w którym Słońce przechodzi na tle gwiazdozbioru Wężownika według granic ustalonych przez Międzynarodową Unię Astronomiczną.
Czy Wężownik to prawdziwy znak zodiaku?
W astrologii zachodniej — nie. Zodiak to dwanaście równych odcinków ekliptyki po 30 stopni, liczonych od równonocy wiosennej, niezależnych od gwiazdozbiorów. Wężownik jest gwiazdozbiorem, przez który biegnie ekliptyka, ale nie znakiem.
Czy NASA zmieniła znaki zodiaku?
Nie. W 2016 roku NASA opublikowała edukacyjny tekst o tym, że Słońce przechodzi przez trzynaście gwiazdozbiorów; media zrobiły z tego sensację o „nowym zodiaku”. NASA zajmuje się astronomią, nie astrologią, i żadnych znaków nie zmieniała.
Jakie cechy przypisuje się Wężownikowi?
Zwolennicy trzynastu znaków opisują Wężownika jako poszukiwacza wiedzy, naturalnego opiekuna i osobę o silnym magnetyzmie, ale skłonną do zazdrości i nagłych zmian. Cechy te wywodzą się z mitu o Asklepiosie i symboliki węża, nie z tradycji astrologicznej.
Jakim znakiem jestem, jeśli urodziłem się w okresie Wężownika?
W klasycznej astrologii osoby urodzone 30 listopada – 17 grudnia są Strzelcami. Jeśli chcesz dowiedzieć się więcej o swoim kosmogramie, sprawdź też znak Księżyca i ascendent.